Âmâlimiz Efkârımız – Vatan Şarkısı – Rıfat Bey

Âmâlimiz Efkârımız – Vatan Şarkısı – Rıfat Bey Keman ve Piyano İçin Düzenleyen: Cihat Aşkın Rıfat Bey (1820-1888) ÂMALİMİZ EFKÂRIMIZ Vatan Şarkısı Minyatürler albümünde yer alan 4 marştan bir tanesi olan bu marş, melodik anlamda beni etkileyen en güzel eserlerden biridir. Askerliğimi Jandarma bandosunda asteğmen olarak yaptığım yıllarda eski bir plakta dinlediğim bu eseri, bir gece hemen notaya alarak düzenlemiştim. Bunu yaparken o dönemde yazılmış olan eserlerin unutulmamasını ve tekrar gündeme gelmesini amaçlamıştım. Eser “Vatan Şarkısı” olarak da adlandırılmıştır ve sözleri Namık Kemal’e aittir. Âmâlimiz efkârımız ikbâl-i vatandır Serhadimize kal’a bizim hâk-i bedendir Osmanlılarız ziynetimiz kanlı kefendir Gavgâda şehâdetle bütün kâm alırız biz Osmanlılarız can verir nâm alırız biz Vatan şairi olarak da adlandırılan Namık Kemal, 1840–1888 yılları arasında yaşamış, Türk milliyetçiliğinin fikir babalarından biri olmuş, Genç Osmanlılar olarak adlandırılan grubun lideridir. 1865 yıllarında ortaya çıkan bu akım, ilk Osmanlı anayasasını oluşturmuş düşünür ve devlet adamlarından oluşmaktaydı. Fransız Devrimi’nden etkilenen, demokratik ve reformist bir grubun ürünü olan ilk anayasa kuşkusuz siyasi hayatımızda önemli bir yer tutmaktadır. Namık Kemal bu dönemde hürriyet fikrini savunmuş bir yazar ve gazeteci olarak ön plana çıkmış ve kendinden sonraki sanatçıları da etkilemiştir. Vatan şairi olarak adlandırılan Namık Kemal aynı zamanda Türk edebiyatındaki ilk romanı ve ilk tiyatro oyununu da yazmıştır. Etkilediği jenerasyon arasında Atatürk’ün de bulunduğu Namık Kemal, yazmış olduğu eserlerde toplumcu düşünceyi benimsemiş sanatçılardan birisiydi. Milliyetçilik fikirleri içeren eserlerinde olduğu gibi bu eserinde de “emelimiz, düşüncemiz vatanın açık bahtıdır” mısralarıyla ölümsüzleştirdiği şiiri, besteci Rıfat Bey tarafından bestelenmiştir. Rıfat Bey 1820’de müzisyen bir aileye doğmuştur. Babası Tanburi Keçi Arif Ağa, dedesi ise Hamamizade İsmail Dede Efendi’dir. Enderun’da başladığı müzik dersleriyle yetişen Rıfat Bey, sarayda baş müezzinliğe kadar yükseldi. Ayrıca Muzıka-i Hümayun’da Türk müziği bölümünden sorumlu olan Rıfat Bey, sarayda Miralay (Albay) rütbesine kadar yükseldi. Klasik Türk müziğinin şarkı formu bestecileri arasında önemli bir yere sahip olan Rıfat Bey, klasik şarkılar dışında Osmanlı’nın son döneminde çok meşhur olmuş ve halkın çoğunluğu tarafından benimsenmiş milli havaları da bestelemiştir. Bunlar arasında Sivastopol Marşı, Alay Marşı gibi eserler vardır. Muzıka-i Hümayun’da görevli olduğu için eserleri bando tarafından da sık sık seslendirilmiştir. Guatelli tarafından çok seslendirilen eserleri de mevcuttur. Aynı zamanda Mevlevi olan Rıfat Bey, Mevlevi ayinleri de bestelemiştir. Cihat AŞKIN